Krzeszowice, 15.07.2009

Wpis ten miał powstać wczoraj w nocy, ale złośliwość rzeczy martwych (Internetu, konkretnie) mnie przemogła.

Zmarł - bezdyskusyjnie - jeden z najlepszych polskich aktorów. Kiedy zamieszczałem w sieci przed mniej więcej rokiem pierwszy z moich wpisów, chwaliłem Zapasiewicza m.in. za to, że swoim genialnym aktorstwem potrafił ratować nawet gorsze filmy Zanussiego (skądinąd, mojego - mimo wszysto - ulubionego reżysera):

http://globuspolski.blox.pl/2008/06/Krzystof-Zanussi-czyli-do-czego-klerykalizm.html#ListaKomentarzy

Kreowane przez Zapasiewicza postacie konały w filmach wielkich polskich twórców albo widowiskowo (jak w "Bez znieczulenia", najlepszym chyba filmie Wajdy, choć bardzo niewajdowskim), albo przewlekle i dramatycznie (jak w "Życiu jako śmiertlenej chorobie przenoszonej drogą płciową" i "Suplemencie" Zanussiego). Jego prawdziwa śmierć była wszakże tyleż nagła, co dramatyczna. Niby to żaden wstyd umrzeć w wieku lat 74 (wieku poborowym, jak mawia wielu), a jednak było to smutne zaskoczenie.

Oglądałem Zapasiewicza tylko raz na żywo - przed trzema laty w krakowskiej "Bagateli", w serii jednoaktówek Becketta - toteż bardziej zapadł mi w pamięć jako aktor filmowy. Jako jeden z nielicznych potrafił naprawde mnie wzruszyć, jak choćby w scenie "Persona non grata" w której grany przez niego ambasador jedzie do weterynarza by uśpić swojego śmiertelnie chorego psa.

Znamienne, że role w których występowął (za wyjątkiem, być może, czarnego charakteru z "Ziemi Obiecanej") nigdy nie były moralnie jednoznaczne. Ostentacyjny cynizm (a może raczej stoicyzm) granych przez niego postaci, zawsze, koniec końców, okazywał się być maską. Jakim on sam był człowiekiem - tego nie wiem. Ale polskie kino poniosło wraz z jego śmiercią niepowetowaną stratę.